EN 1090 Belgesi ve PQR: Kaynak Prosedürü ve Belgelendirme

EN 1090 Belgesi ve PQR, çelik konstrüksiyon üreticileri, kaynaklı imalat yapan işletmeler ve yapısal çelik bileşen üreticileri için birbiriyle yakından ilişkili iki önemli konudur. EN 1090 standartlar serisi, yapısal çelik ve alüminyum bileşenlerin uygunluk değerlendirmesi ve teknik uygulama gerekliliklerini ele alırken PQR, kaynak prosedürünün yeterliliğine ilişkin teknik kayıtları ifade eder.

Çelik yapı imalatında yalnızca kaynak işlemini gerçekleştirmek yeterli değildir. Kaynağın hangi prosedüre göre yapıldığı, ilgili prosedürün yeterliliğinin nasıl gösterildiği, kaynakçının uygunluğu ve muayene sonuçları da önemlidir.

Bu nedenle EN 1090 PQR ilişkisi, özellikle kaynaklı çelik yapı üreten işletmelerin belgelendirme hazırlığında dikkate alınmalıdır.

Ancak PQR belgesi ile EN 1090 belgesi aynı doküman değildir. PQR, kaynak prosedürünün belirli koşullarda yeterli olduğunu gösteren teknik kayıtların bir parçasıdır. EN 1090 kapsamındaki uygunluk değerlendirmesi ise ürünün ve işletmenin tabi olduğu daha geniş gerekliliklerle ilgilidir.

Bu rehberde EN 1090 Belgesi ve PQR arasındaki farkları, WPS WPQR belgelerinin görevlerini, kaynakçı yeterliliklerini, ISO 3834 kalite şartlarını, EXC uygulama sınıflarını ve belgelendirme sürecinde dikkat edilmesi gereken konuları ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.

EN 1090 Belgesi Nedir?

EN 1090, yapısal çelik ve alüminyum bileşenlerin uygunluk değerlendirmesi ve uygulanmasına yönelik Avrupa standartları serisidir.

Bu seri farklı bölümlerden oluşur. Her bölüm aynı görevi üstlenmez.

EN 1090-1, kapsamına giren yapısal bileşenlerin performansının değerlendirilmesi ve fabrika üretim kontrolüyle ilgili gereklilikleri düzenler.

EN 1090-2, çelik yapıların imalatı ve montajına yönelik teknik şartları ele alır.

EN 1090-3, alüminyum yapıların teknik uygulama gerekliliklerini düzenler.

EN 1090-4 ise belirli soğuk şekillendirilmiş yapısal çelik elemanlara ilişkin teknik şartlar içerir.

Piyasada kullanılan EN 1090 belgesi ifadesi çoğu zaman EN 1090-1 kapsamında fabrika üretim kontrolünün belgelendirilmesini anlatır.

Bununla birlikte işletmenin hangi uygunluk değerlendirme sürecine ihtiyaç duyduğu, ürettiği ürünün kullanım amacı ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenmelidir.

Kaynaklı imalat yapan işletmelerde EN 1090 kapsamında değerlendirilen önemli konulardan biri kaynak kalite yönetimidir.

PQR Belgesi Nedir?

PQR belgesi, kaynak prosedürünün yeterlilik değerlendirmesine ilişkin kayıtları ifade etmek için kullanılan yaygın bir terimdir.

Avrupa standartları çerçevesinde WPQR, yani Welding Procedure Qualification Record, kaynak prosedürü yeterlilik kaydı olarak kullanılır.

Kaynak prosedürü yeterlilik çalışmasının temel amacı, belirli kaynak koşulları altında uygun bir kaynaklı birleştirme elde edilebildiğini göstermektir.

Bu çalışma kapsamında ilgili standardın gerektirdiği kaynak numunesi hazırlanabilir ve uygun muayene veya testler gerçekleştirilebilir.

PQR kaydında şu bilgiler yer alabilir:

• Kaynak yöntemi
• Ana malzeme özellikleri
• Malzeme kalınlığı
• Birleştirme türü
• Kaynak pozisyonu
• Kaynak sarf malzemeleri
• Uygulanan kaynak parametreleri
• Test numunesinin özellikleri
• Muayene ve test sonuçları
• Prosedürün yeterlilik kapsamı

Bu bilgiler, ilgili yeterlilik standardına göre değerlendirilir.

Önemli olan yalnızca bir PQR raporunun bulunması değildir. Belgenin üretimde kullanılan kaynak yöntemini ve gerekli değişkenleri kapsaması gerekir.

PQR’nin hazırlanması ve değerlendirilmesi konusunda daha ayrıntılı bilgi için kaynak yöntem onayı PQR rehberimizi inceleyebilirsiniz.

EN 1090 Belgesi ve PQR Arasındaki İlişki Nedir?

EN 1090 Belgesi ve PQR arasındaki ilişki, kaynaklı imalatın teknik uygunluğunun gösterilmesiyle ilgilidir.

EN 1090 kapsamında yapısal çelik bileşen üreten bir işletme, ilgili kaynak kalite şartlarını yerine getirmek zorunda olabilir.

Bu şartlar, kaynak prosedürlerinin uygunluğunun gösterilmesini ve kaynak işlemlerinin kontrollü yürütülmesini içerir.

PQR veya WPQR kayıtları, bu kontrol sisteminin önemli unsurlarından biridir.

Örneğin bir işletme S355 çelikten kaynaklı taşıyıcı eleman üretiyor olsun.

İşletmenin kullandığı kaynak prosedürünün ilgili malzeme grubunu, kalınlık aralığını ve diğer gerekli değişkenleri kapsaması beklenir.

Mevcut kaynak prosedürü yeterliliğinin yeni bir üretim koşulunu kapsamadığı durumlarda ek değerlendirme veya yeni yeterlilik çalışması gerekebilir.

Bu nedenle EN 1090 PQR gereklilikleri yalnızca belge satın alma işlemi olarak görülmemelidir.

Asıl amaç, kaynaklı imalatın teknik gerekliliklere uygun şekilde gerçekleştirildiğinin gösterilmesidir.

WPS, PQR ve WPQR Arasındaki Farklar

Kaynaklı imalat yapan işletmelerin sıklıkla karıştırdığı kavramlar WPS, PQR ve WPQR’dir.

WPS (Welding Procedure Specification), kaynak prosedür şartnamesidir. Kaynak işleminin hangi teknik koşullarda yapılacağını tanımlar.

PQR veya WPQR, kaynak prosedürünün yeterliliğinin değerlendirilmesine ilişkin kayıtları ifade eder.

Kaynakçı yeterlilik belgesi ise kaynak işlemini gerçekleştiren personelin ilgili kapsamda yeterliliğiyle ilgilidir.

Bu belgelerin görevleri birbirinden farklıdır.

WPS WPQR belgelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Çünkü kaynak prosedürünün hazırlanması ile bu prosedürün yeterliliğinin gösterilmesi farklı işlemlerdir.

Bir WPS’nin bulunması, ilgili kaynak prosedürünün her koşulda yeterli olduğunu göstermez.

Benzer şekilde bir kaynakçının yeterlilik belgesine sahip olması, işletmenin bütün kaynak prosedürlerinin uygun olduğu anlamına gelmez.

EN 1090 Kaynak Prosedürü Nasıl Hazırlanır?

EN 1090 kaynak prosedürü, işletmenin gerçek üretim koşullarına uygun biçimde hazırlanmalıdır.

İlk aşamada üretimde kullanılan kaynak yöntemleri belirlenir.

Ardından malzeme grupları, kalınlık aralıkları, birleştirme türleri ve diğer önemli kaynak değişkenleri değerlendirilir.

Kaynak prosedür şartnamesinde ilgili kaynak yöntemine göre şu bilgiler bulunabilir:

• Kaynak prosesinin tanımı
• Ana malzeme bilgileri
• Kaynak ağzı ve birleştirme detayları
• Kaynak pozisyonu
• Kaynak sarf malzemesi
• Akım ve gerilim gibi ilgili parametreler
• Isı girdisiyle ilgili gerekli bilgiler
• Ön tavlama veya paso arası sıcaklık şartları
• Gerekli diğer uygulama değişkenleri

WPS’nin içeriği, ilgili kaynak yöntemi ve standart hükümlerine göre belirlenmelidir.

Hazırlanan prosedürün yeterlilik dayanağı da kontrol edilmelidir.

Bu aşamada işletmenin mevcut PQR veya WPQR kayıtlarından yararlanılması mümkün olabilir.

Ancak kayıtların gerçek üretim kapsamını karşıladığı doğrulanmalıdır.

EN ISO 15614-1 ve PQR Yeterlilik Testleri

Kaynak prosedürü yeterlilik çalışmalarında önemli referanslardan biri EN ISO 15614-1 standardıdır.

Bu standart, kapsamına giren kaynak işlemlerinde prosedürün test yoluyla yeterliliğinin gösterilmesine yönelik şartlar içerir.

Kaynak prosedürü yeterlilik testi sırasında belirli koşullarda numune hazırlanır.

Numune üzerinde ilgili standardın gerektirdiği muayene ve testler gerçekleştirilir.

Sonuçlar değerlendirilerek prosedürün yeterlilik kapsamı belirlenir.

Bu noktada önemli bir ayrım bulunmaktadır: Kaynak prosedürü yeterliliği, yalnızca test numunesinin başarılı olmasına değil, ilgili standardın belirlediği kapsam sınırlarına da bağlıdır.

Örneğin belirli bir malzeme grubu için yapılan testin farklı bir malzeme grubunda geçerli olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Uluslararası standardın kapsamını doğrudan incelemek isteyenler ISO 15614-1 kaynak prosedürü yeterlilik standardının resmî sayfasına başvurabilir.

Bu kaynak, standart kapsamını ve prosedür yeterlilik testlerinin temel amacını açıklamaktadır.

EN 1090 İçin PQR Belgesi Zorunlu mudur?

Bu sorunun yanıtı, üretimin teknik kapsamına göre değişir.

Kaynak prosedürünün hangi yöntemle yeterlilik kazanacağı; uygulanan standartlara, uygulama sınıfına, kaynak prosesine ve ilgili teknik koşullara bağlıdır.

Dolayısıyla bütün işletmeler için aynı tip PQR raporunun zorunlu olduğunu söylemek doğru değildir.

Ancak kaynak prosedürünün yeterliliğinin gösterilmesi gereken durumlarda uygun teknik kayıtların bulunması gerekir.

İşletmenin mevcut prosedürleri, ilgili standart hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle farklı malzeme gruplarında üretim yapan işletmelerin yeterlilik kapsamlarını dikkatle incelemesi önemlidir.

Bir kaynak prosedürünün belirli koşullarda yeterlilik kazanmış olması, bütün kaynak işlemlerinde sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez.

Bu nedenle PQR belgesi ihtiyacı belirlenirken işletmenin gerçek üretim faaliyetleri esas alınmalıdır.

EN 1090 ve Kaynakçı Yeterlilik Belgeleri

Kaynak prosedürü uygun olsa bile kaynak işlemini gerçekleştiren personelin yeterliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynakçı yeterlilikleri, ilgili standartlar kapsamında belirli kaynak işlemlerinin uygun biçimde gerçekleştirilebildiğinin gösterilmesiyle ilgilidir.

Çelik malzemelerin ergitme kaynağında ISO 9606-1 standardı önemli referanslardan biridir.

Kaynakçı yeterlilik değerlendirmesinde kaynak yöntemi, kaynak pozisyonu ve diğer ilgili değişkenler dikkate alınır.

Bu nedenle bir kaynakçının belirli bir işlem için yeterlilik kazanması, bütün kaynak işlemlerinde otomatik olarak yeterli olduğu anlamına gelmez.

İşletmenin kaynakçı belgelerini düzenli takip etmesi gerekir.

Belgelerin kapsamı ve ilgili geçerlilik şartları değerlendirilmelidir.

Kaynakçı yeterlilik testlerinin uluslararası çerçevesini öğrenmek için ISO 9606-1 kaynakçı yeterlilik standardının resmî sayfası incelenebilir.

Bu kaynak, kaynakçı yeterlilik değerlendirmesinin kapsamını ve temel yaklaşımını açıklar.

Kaynak Operatörü Yeterliliği Neden Ayrı Değerlendirilir?

Kaynakçı ile kaynak operatörü aynı kavram değildir.

Manuel veya kısmen mekanize kaynak işlemlerinde kaynakçı yeterlilikleri gündeme gelirken mekanize ve otomatik kaynak sistemlerinde farklı operatör yeterlilik gereklilikleri söz konusu olabilir.

Özellikle otomatik kaynak hatları kullanan işletmelerin personel yeterliliklerini üretim yöntemine göre değerlendirmesi gerekir.

Bu nedenle yalnızca manuel kaynakçı belgesine sahip olunması, otomatik kaynak faaliyetlerinin bütün yeterlilik şartlarının karşılandığını göstermez.

İşletme, kullandığı kaynak prosesini ve ilgili yeterlilik standardını belirlemelidir.

Bu konudaki teknik ayrıntılar için ISO 14732 kaynak operatörü belgesi rehberimizi inceleyebilirsiniz.

EN 1090 Belgesi ve ISO 3834 Kalite Şartları

EN 1090 kapsamında kaynaklı imalat yapan işletmelerin değerlendirdiği önemli standartlardan biri ISO 3834 serisidir.

ISO 3834, metalik malzemelerin ergitme kaynağında kalite gerekliliklerini düzenler.

Bu seri, kaynaklı imalat faaliyetlerinin planlanması ve kontrol edilmesi için sistematik bir çerçeve sunar.

ISO 3834 kapsamında şu konular ele alınabilir:

• Teknik şartların gözden geçirilmesi
• Kaynak personelinin yeterliliği
• Kaynak koordinasyonu
• Kaynak prosedürlerinin kontrolü
• Malzeme ve sarf malzemesi yönetimi
• Kaynak ekipmanlarının uygunluğu
• Muayene ve test faaliyetleri
• Uygunsuzlukların yönetimi
• Üretim kayıtlarının saklanması

Bu çerçevede PQR kayıtları, kaynak prosedürlerinin yeterliliğinin gösterilmesine yardımcı olur.

Ancak ISO 3834 kalite gerekliliklerine uygun çalışmak ile bağımsız ISO 3834 sertifikası almak aynı işlem değildir.

ISO 3834 serisinin kapsamı hakkında daha fazla bilgi için TS EN ISO 3834 kaynaklı imalat kalite standartları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

EN 1090 Uygulama Sınıfları ve PQR İlişkisi

EN 1090-2 kapsamında EXC1, EXC2, EXC3 ve EXC4 olmak üzere dört uygulama sınıfı bulunur.

Bu sınıflar, ilgili çelik yapıların teknik uygulama gerekliliklerinin belirlenmesinde kullanılır.

Uygulama sınıfı, proje ve tasarım şartlarına göre belirlenmelidir.

Kaynaklı imalat yapan işletmelerde uygulama sınıfı, kaynak kalite gerekliliklerinin ve kontrol kapsamının değerlendirilmesinde önemli rol oynar.

Örneğin farklı uygulama sınıflarında üretim yapan işletmelerin kaynak dokümantasyonu ve muayene ihtiyaçları farklılaşabilir.

Bu nedenle EN 1090 PQR hazırlığında yalnızca kaynak yöntemine odaklanmak yeterli değildir.

Ürünün teknik şartnamesi ve uygulama sınıfı da dikkate alınmalıdır.

Ancak her EXC sınıfı için değişmez sayıda PQR testi gerektiği şeklinde bir genelleme yapılmamalıdır.

İlgili teknik hükümler ve üretim kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynak Koordinasyonu ve Teknik Sorumluluklar

Kaynak koordinasyonu, kaynaklı imalat faaliyetlerinin teknik açıdan planlanması ve kontrol edilmesiyle ilgilidir.

İşletmenin üretim kapsamına göre kaynak koordinasyon sorumluluklarını belirlemesi gerekir.

Bu sorumluluklar şu faaliyetleri içerebilir:

• Kaynak yöntemlerinin değerlendirilmesi
• WPS belgelerinin kontrolü
• PQR yeterlilik kapsamlarının incelenmesi
• Kaynakçı yeterliliklerinin takip edilmesi
• Kaynak sarf malzemelerinin kontrolü
• Muayene faaliyetlerinin planlanması
• Uygunsuzlukların teknik açıdan değerlendirilmesi

Kaynak koordinasyonunun yalnızca bir personel adının dokümana yazılmasından ibaret olduğu düşünülmemelidir.

İlgili görevlerin fiilen yerine getirilmesi ve gerekli teknik yeterliliğin sağlanması önemlidir.

Özellikle çok sayıda kaynak yöntemi kullanan işletmelerde bu faaliyetlerin sistematik biçimde yönetilmesi gerekir.

PQR Testlerinde Hangi Muayeneler Yapılır?

PQR yeterlilik testlerinde uygulanacak muayene ve test yöntemleri, ilgili standardın hükümlerine göre belirlenir.

Test kapsamı; malzeme, kaynak yöntemi, birleştirme türü ve diğer teknik koşullara bağlı olarak değişebilir.

Uygulanabilecek yöntemler arasında şunlar bulunur:

• Görsel muayene
• Ultrasonik muayene
• Radyografik muayene
• Eğme testi
• Çekme testi
• Makro inceleme
• İlgili diğer mekanik veya metalurjik testler

Bu testlerin tamamının her PQR çalışmasında zorunlu olduğu düşünülmemelidir.

Önemli olan, ilgili yeterlilik standardının gerektirdiği testlerin uygun şekilde gerçekleştirilmesidir.

Ayrıca tahribatlı testler ile tahribatsız muayene yöntemleri farklı amaçlara hizmet eder.

Örneğin eğme testi, kaynaklı numunenin belirli koşullardaki davranışını değerlendirirken ultrasonik muayene kaynak içindeki belirli süreksizliklerin araştırılmasında kullanılabilir.

Tahribatlı testlerin kapsamı hakkında tahribatlı muayene nedir başlıklı teknik yazımızdan yararlanabilirsiniz.

PQR Köşe Kaynak Raporları Nasıl Değerlendirilir?

Çelik yapı imalatında köşe kaynakları yaygın olarak kullanılır.

Ancak köşe kaynakları için yeterlilik gereklilikleri, ilgili kaynak prosedürü standardına ve üretim koşullarına göre belirlenmelidir.

Her alın kaynağı yeterliliğinin bütün köşe kaynaklarını otomatik olarak kapsadığı varsayılmamalıdır.

Benzer şekilde bir köşe kaynak testinin bütün kaynak yöntemleri ve malzemeler için geçerli olduğu düşünülmemelidir.

İşletme, üretimde kullandığı kaynak türlerini belirlemeli ve mevcut yeterlilik kayıtlarının kapsamını kontrol etmelidir.

Bu konuda PQR köşe kaynak raporu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

EN 1090 Belgelendirme Sürecinde PQR Nasıl Kontrol Edilir?

İlgili EN 1090 uygunluk değerlendirme sürecinde kaynaklı imalat faaliyetlerinin teknik gerekliliklere uygunluğu incelenebilir.

PQR kayıtlarının kontrolünde yalnızca belgenin mevcut olup olmadığına bakılması yeterli olmayabilir.

Belgenin gerçek üretim koşullarını karşılaması önemlidir.

Denetim hazırlığında şu sorular değerlendirilmelidir:

1. İşletmenin kullandığı kaynak yöntemleri belirlenmiş mi?
2. İlgili WPS belgeleri mevcut mu?
3. WPS belgelerinin yeterlilik dayanakları uygun mu?
4. PQR kayıtları üretimde kullanılan malzemeleri kapsıyor mu?
5. Kaynakçı ve operatör yeterlilikleri uygun mu?
6. Kaynak koordinasyon sorumlulukları tanımlanmış mı?
7. Muayene kayıtları düzenli tutuluyor mu?
8. Üretim değişiklikleri teknik açıdan değerlendiriliyor mu?

Bu sorulara verilen yanıtlar, kaynak kalite yönetiminin mevcut durumunu ortaya koymaya yardımcı olur.

Denetim kapsamı, işletmenin ürünlerine ve ilgili belgelendirme gerekliliklerine göre değişebilir.

EN 1090 Belgesi ve PQR Teknik Dosyası

EN 1090 Belgesi ve PQR çalışmalarında teknik dokümantasyon önemli bir yer tutar.

Kaynaklı çelik yapı üreticilerinin teknik dosyasında aşağıdaki kayıtlar bulunabilir:

• Ürün ve proje şartnameleri
• İmalat çizimleri
• Malzeme sertifikaları
• Kaynak prosedür şartnameleri
• PQR veya WPQR kayıtları
• Kaynakçı yeterlilik belgeleri
• Kaynak operatörü yeterlilik kayıtları
• Kaynak koordinasyon görev tanımları
• Muayene ve test raporları
• Üretim kontrol kayıtları
• Ekipman bakım kayıtları
• Uygunsuzluk kayıtları
• Gerekli montaj belgeleri

Bu liste her işletme için değişmez bir zorunlu belge listesi değildir.

İlgili standart, uygulama sınıfı ve proje şartlarına göre teknik dosya içeriği belirlenmelidir.

Belgelerin güncel tutulması da önemlidir.

Örneğin üretimde kullanılan malzeme veya kaynak yöntemi değiştiğinde mevcut yeterlilik kayıtlarının geçerliliği yeniden kontrol edilmelidir.

EN 1090 Belgesi ve PQR İçin Hazırlık Aşamaları

Belgelendirme hazırlığı planlı şekilde yürütülmelidir.

1. Ürün kapsamının belirlenmesi

İşletmenin hangi yapısal bileşenleri ürettiği ve hangi standartların uygulanacağı belirlenir.

2. Kaynak faaliyetlerinin incelenmesi

Kullanılan kaynak yöntemleri, malzeme grupları, kalınlıklar ve birleştirme türleri değerlendirilir.

3. Mevcut WPS ve WPQR belgelerinin kontrolü

Kaynak prosedürlerinin gerçek üretim koşullarını kapsayıp kapsamadığı incelenir.

4. Personel yeterliliklerinin değerlendirilmesi

Kaynakçı ve kaynak operatörü belgelerinin ilgili üretim koşullarına uygunluğu kontrol edilir.

5. Muayene ve test ihtiyaçlarının belirlenmesi

Gerekli kaynak prosedürü yeterlilik testleri ve üretim muayeneleri planlanır.

6. Teknik dokümantasyonun tamamlanması

Eksik kayıtlar, talimatlar ve kontrol planları hazırlanır.

7. İç değerlendirme yapılması

Gerçek üretim kayıtları incelenerek uygunsuzluklar belirlenir.

8. İlgili belgelendirme sürecinin yürütülmesi

Ürünün tabi olduğu uygunluk değerlendirme gerekliliklerine göre gerekli işlemler gerçekleştirilir.

EN 1090 ve CE İşaretleme İlişkisi

EN 1090 kapsamındaki belgelendirme ile CE işaretleme arasındaki ilişki doğru anlaşılmalıdır.

EN 1090-1’in uygulanabilir olduğu yapısal bileşenlerde fabrika üretim kontrolü ve ilgili uygunluk değerlendirme gereklilikleri gündeme gelebilir.

Ancak bütün metal ürünlerin otomatik olarak aynı CE işaretleme sürecine tabi olduğu varsayılmamalıdır.

Ürünün yapısal işlevi, ilgili harmonize teknik şartname ve geçerli mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca CE işaretleme yükümlülükleri ile PQR kayıtları farklı konulardır.

PQR, kaynak prosedürü yeterliliğine ilişkin teknik kayıttır. CE işaretleme ise ilgili ürün mevzuatı kapsamında değerlendirilir.

Bu konunun hukuki ve teknik çerçevesi hakkında Avrupa Komisyonunun Yapı Ürünleri Tüzüğü bilgilendirme sayfası incelenebilir.

İşletmeler, ürünlerini Avrupa pazarına sunmadan önce güncel mevzuat ve geçiş hükümlerini ayrıca kontrol etmelidir.

EN 1090 PQR Belgesi Fiyatı Neye Göre Değişir?

PQR belgesi maliyeti, gerçekleştirilecek yeterlilik çalışmasının kapsamına göre değişir.

Bütün işletmeler için geçerli tek bir fiyat vermek doğru değildir.

Maliyeti etkileyebilecek unsurlar şunlardır:

• Kaynak yöntemi
• Malzeme grubu
• Malzeme kalınlığı
• Birleştirme tipi
• Test numunesi sayısı
• Gerekli tahribatsız muayeneler
• Mekanik testler
• İlgili yeterlilik standardı
• Mevcut prosedürlerin kapsamı

Örneğin tek bir malzeme grubunda üretim yapan işletmenin ihtiyacı ile farklı kaynak yöntemleri ve malzeme grupları kullanan işletmenin ihtiyacı aynı olmayabilir.

Maliyet planlamasında öncelikle mevcut WPS ve WPQR belgeleri incelenmelidir.

Gereksiz test tekrarlarının önlenmesi için yeterlilik kapsamının doğru değerlendirilmesi önemlidir.

EN 1090 Kaynak Prosedüründe Sık Yapılan Hatalar

PQR belgesini EN 1090 sertifikası sanmak

PQR, kaynak prosedürünün yeterliliğiyle ilgilidir. EN 1090 kapsamındaki bütün uygunluk değerlendirme gerekliliklerinin yerine geçmez.

WPS ve WPQR belgelerini karıştırmak

WPS kaynak işlemini tanımlar. WPQR ise kaynak prosedürü yeterlilik değerlendirmesini kayıt altına alır.

Kaynakçı yeterliliğini prosedür yeterliliği yerine kullanmak

Kaynakçı yeterliliği ile kaynak prosedürü yeterliliği farklı konulardır.

Mevcut PQR kapsamını kontrol etmemek

Bir PQR kaydının bulunması, bütün kaynak koşullarında geçerli olduğu anlamına gelmez.

Muayene kayıtlarını eksik tutmak

İlgili test sonuçlarının uygun şekilde kayıt altına alınması gerekir.

Üretim değişikliklerini değerlendirmemek

Kaynak yöntemi, malzeme veya diğer önemli değişkenler değiştiğinde yeterlilik kapsamı yeniden incelenmelidir.

Belgelendirme kapsamını yanlış belirlemek

Ürünün tabi olduğu teknik ve mevzuat gereklilikleri belirlenmeden belge başvurusu yapılması gereksiz maliyetlere yol açabilir.

EN 1090 Belgesi ve PQR Hakkında Sık Sorulan Sorular

EN 1090 belgesi ve PQR aynı şey midir?

Hayır. EN 1090 standartlar serisi, yapısal bileşenlerin uygunluk değerlendirmesi ve teknik uygulama gereklilikleriyle ilgilidir. PQR ise kaynak prosedürünün yeterliliğine ilişkin kayıttır.

EN 1090 için PQR belgesi zorunlu mudur?

Kaynak prosedürü yeterlilik gereklilikleri, ilgili uygulama standardına ve üretim kapsamına göre belirlenir. Her işletme için aynı test ve belge gerekliliği varsayılmamalıdır.

WPS WPQR arasındaki fark nedir?

WPS, kaynak işleminin nasıl gerçekleştirileceğini açıklar. WPQR ise kaynak prosedürünün yeterlilik değerlendirmesini kayıt altına alır.

EN 1090 kaynak prosedürü hangi standarda göre hazırlanır?

İlgili kaynak yöntemi ve uygulama şartlarına göre uygun standartlar belirlenir. EN ISO 15614-1, belirli kaynak prosedürü yeterlilik testlerinde kullanılan önemli standartlardan biridir.

PQR belgesi kim tarafından hazırlanır?

Kaynak prosedürü yeterlilik çalışmasının yürütülmesi, testlerin yapılması ve sonuçların doğrulanması ilgili standart ve sözleşme şartlarına göre gerçekleştirilir. Her durumda aynı kuruluş yapısının zorunlu olduğu varsayılmamalıdır.

PQR belgesinin geçerlilik süresi var mıdır?

Geçerlilik ve yeniden yeterlilik gereklilikleri, ilgili standart hükümlerine ve üretim koşullarındaki değişikliklere göre değerlendirilmelidir. Bütün PQR kayıtları için tek bir sabit süre vermek doğru değildir.

ISO 3834 belgesi PQR yerine geçer mi?

Hayır. ISO 3834 kaynak kalite gerekliliklerini ele alır. PQR ise belirli kaynak prosedürünün yeterlilik değerlendirmesine ilişkin kayıttır.

EN 1090 belgesi CE işareti yerine geçer mi?

EN 1090-1 kapsamında fabrika üretim kontrolünün belgelendirilmesi, ilgili ürünün bütün CE işaretleme yükümlülüklerinin otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez. Ürünün tabi olduğu mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç: EN 1090 Belgesi ve PQR Neden Önemlidir?

EN 1090 Belgesi ve PQR, kaynaklı çelik yapı üretiminde farklı görevleri bulunan ancak birbirini tamamlayan önemli konulardır.

EN 1090 kapsamında ilgili teknik ve uygunluk değerlendirme şartları karşılanırken PQR kayıtları kaynak prosedürlerinin yeterliliğinin gösterilmesine yardımcı olur.

İşletmelerin yalnızca belge teminine odaklanmak yerine kaynak prosedürlerini, personel yeterliliklerini, malzeme kontrollerini, muayene faaliyetlerini ve teknik kayıtlarını birlikte değerlendirmesi gerekir.

Doğru yönetilen EN 1090 kaynak prosedürü ve WPS WPQR kayıtları, kaynaklı imalatın daha izlenebilir ve kontrollü yürütülmesine katkı sağlayabilir.

Kavi Danışmanlık olarak kaynaklı imalat yapan işletmelerin mevcut teknik durumlarını değerlendirmelerini, eksikliklerini belirlemelerini ve ihtiyaçlarına uygun bir hazırlık planı oluşturmalarını önemsiyoruz.